روش اجرايي كنترل محصول نامنطبق ایزو

1- هدف
هدف از تدوين اين روش اجرايي،
1-    شناسايي و حصول اطمينان ازعدم استفاده از اقلام نامنطبق شامل مواد ورودي، قطعات در جريان ساخت و محصول نهايي
2-    اطمينان از رسيدگي و پي گيري شكايت مشتري
2- دامنه كاربرد
   شامل مراحل شناسايي، مستندسازي، ارزيابي، جداسازي (در صورت امكان)، تعيين تكليف براي اقلام نامنطبق شامل كليه مواد ورودي، قطعات در جريان توليد و محصول نهايي و برگشتي از مشتري مي باشد.
   همچنين اقلام مشكوك نيز همانند اقلام نامنطبق تلقي مي گردند.
3- مسؤوليت ها
مدير تضمين كيفيت:
- مسؤوليت نظارت بر اجراي اين دستورالعمل
مدير بازرگاني و پشتيباني:
- مسؤوليت برقراري ارتباط با مشتري
مسؤول كنترل كيفيت:
- اجراي صحيح اين دستورالعمل
4- تعاريف
ضايعات: كليه مواد و ملحقاتي كه از نظر مشخصات فني و ظاهري غير قابل استفاده باشند.
5- روش اجرا
 5-1-  كليات: كنترل محصول نامنطبق در 3 حالت زير انجام مي پذيرد :
1- مواد ورودي
2- قطعات حين توليد
3- محصول نهايي و برگشتي
   شرح كامل اين 3 حالت در توضيحات بعدي آمده است به طور كلي در مراحل گفته شده مواد، قطعات،  محصولات به 2 وضعيت متفاوت 1- تأييد شده 2- تأييد نشده تقسيم شده و در وضعيتي كه مواد يا قطعات تأييد نشده باشند به 3 حالت 1- ضايعات 2- تأييد با اجازه ارفاقي 3- تأييد با انجام دوباره كاري تقسيم مي شوند براي كليه حالات ياد شده در ساير مكان ها از كارت هاي تعيين وضعيت استفاده مي شود.
5-2- مواد ورودي:
   واحد كنترل كيفيت به محض اعلام انبار مبني بر ورود مواد جديد، اقدام به كنترل آنها بر اساس طرح هاي كنترلي (براي محصولاتي كه درSCOPE  ISO/TS)يا دستور العمل هاي بازرسي نموده و آنها را در تقسيم بندي هاي فوق قرار مي دهد
5-2-1-  مواد تأييد شده:
  در صورت تأييد مواد ورودي، مسؤول كنترل كيفيت مربوطه اقدام به نصب برگه مشخصات كالا بر روي آنها مي كند و پس از نصب آن را امضاء مي كند.
تذكر1 : كليه محموله هاي مواد تأييد شده به انبار تحويل مي شوند و نصب كارت مشخصات به منزله تأييد آنها مي باشد.
 5-2-2- مواد تأييد نشده :
   در صورت عدم تأييد مواد، مراتب را به واحد بازرگاني در خصوص مواد ورودي تأييد نشده اطلاع
 مي دهند. واحد بازرگاني در خصوص مواد ورودي از واحد كنترل كيفيت درخواست تعيين وضعيت اين مواد را مي كند.
   واحد كنترل كيفيت گزارش تعيين تكليف را به واحد بازرگاني بدين ترتيب اعلام مي كند:
5-2-2-1- مردود (غير قابل مصرف):
   در صورت غير قابل مصرف بودن مواد اين مواد با اتيكت مردود(غير قابل مصرف) مشخص شده و به واحد بازرگاني اعلام  مي شود و واحد بازرگاني نيز محموله را به تأمين كننده عودت مي دهد.
5-2-2-2- منتظرتعيين تكليف:
   درصورتي كه اقلام هنوز بازرسي نشده باشند و يا منتظر دريافت جواب درخواست آزمايش از آزمايشگاه باشند اين مواد تحويل انبار نمي گردد. به همين دليل كنترل كيفيت مي بايست فرمهاي رسيد مواد اوليه به انبار را تاييد كند.
5-2-2-3- اجازه ارفاقي:
    در اين صورت واحد درخواست كننده اجازه ارفاقي اقدام به صدور فرم اجازه ارفاقي8QF002  مي نمايد. پس از صدور فرم، مديريت تضمين كيفيت موارد عدم انطباق و اثرات آن بر كيفيت محصول ومدير فني و مهندسي در خصوص اثرات عدم انطباق مورد نظر بر روي مشخصه هاي ايمني، عملكرد، مونتاژ و دوام محصول نهايي و مديريت بازرگاني از لحاظ نظر مشتري يا ارزيابي تامين كننده ،نظرات خود را ذكر مي كنندسپس مديريت ارشد سازمان ،نظر خود را با درخواست اجازه ارفاقي اعلام مي دارد و واحد كنترل كيفيت اقدام به الصاق كارت اجازه ارفاقي بر روي محموله مي نمايد.
تذكر3: اخذ تأييد مشتري بوسيله مدير بازرگاني و پشتيباني انجام مي شود.
5-3- قطعات حين توليد، محصول نهايي و محصولات برگشتي از مشتري
5-3-1- قطعات حين توليد، محصول نهايي:  
   در مراحل فوق بازرسي بر طبق طرح كنترلي موجود انجام مي گيرد. تعيين تكليف آن به 2 حالت زير است :
5-3-1-1- محصول يا قطعات تأييد شده:  
   اين قطعات و محصولات كه كارت شناسايي و رديابي آنها توسط بازرس كنترل كيفيت امضاء شده در سالن توليد مشخص شده اند.
 5-3-1-2- محصول و قطعات تأييد نشده:
واحد كنترل كيفيت اقدام به تعيين قطعات و محصولات نامنطبق در حالتهاي ذيل مي نمايد:
- قطعات و محصولات قابل اصلاح بر طبق نظر مسؤول كنترل كيفيت با اتيكت قابل اصلاح مشخص مي گردد و مراتب را به مدير توليد اطلاع داده تا براي اصلاح به توليد داده شود.
تذكر4: كليه مواردي كه براي اصلاح انتخاب مي شوند پس از اصلاح بايد مجدداً به تأييد مسؤول كنترل كيفيت برسد. واحد كنترل كيفيت مطابق برنامه كنترلي مشخه هاي كيفيتي اصلاح شده را كنترل نموده و دوباره سيكل قبلي تكرار مي گردد.
  - ضايعات: قطعات يا محصولاتي كه از نظر مشخصه هاي كيفيتي ذكرشده در طرح كنترلي غير قابل استفاده هستند، با اتيكت ضايعات (غيرقابل مصرف) جمع آوري كرده و مراتب را به مدير توليد اعلام مي نمايد.
قطعات با اجازه ارفاقي:
   در اين حالت فرم اجازه ارفاقي 8QF002 توسط مديريت كارخانه يا واحد توليد يا بازرگاني صادر مي گردد و لازم است مديرتضمين كيفيت، مدير فني و مهندسي ومديربازرگاني نظرات خود را اعلام كرده و پس از طي مراحل در صورت تأييد مديريت ارشد سازمان و تعيين مدت/ ميزان استفاده از قطعات يا ارسال محصول نهايي، واحد كنترل كيفيت اقدام به تعريف محدوده پذيرش جديد مي كند.
   كليه محصولات نهايي با اجازه ارفاقي مطابق روش اجرايي اقدام اصلاحي/ پيشگيرانه اقدام به صدور فرم اقدام اصلاحي/ پيشگيرانه جهت جلوگيري از تكرار عدم انطباق و رفع آن در مدت مقرر و تعداد مجازي كه مشتري تعيين نموده است مي گردد. (تاريخ رفع علل عدم انطباق نبايد از مدت تاريخ مقرر مشتري تجاوز نمايد).    
   بر اساس اطلاعات مندرج در فرم مذكور و مطابق روش اجرايي اقدام اصلاحي/ پيشگيرانه به مورد اجرا در
 مي آيد. همچنين براي محصولات برگشتي طبق روش اجرايي اقدام اصلاحي و پيشگيرانه عمل مي شود.
 5-3-2- شكايت مشتري و محصولات برگشتي: در حالتي كه شكايت مشتري و يا محصولات برگشتي موضوعيت يابد مدير بازرگاني مراتب را از طريق فرم 8QF003 به واحد كيفيت اعلام كرده و مورد شكايتي يا برگشتي توسط واحد كيفيت بدين صورت بررسي مي شوند:
   شكايت مشتري بدون برگشتي: واحد كيفيت پس از بررسي مورد شكايت با كمك ساير واحدها  مشكل را بررسي كرده و آن را در تقسيم بندي فوق قرار مي دهد:  
   الف ـ شكايت معتبر است.
   ب  ـ مراجعه به محل مشتري جهت بازرسي لازم است.
   پ  - اطلاعات بيشتري از مشتري مورد نياز است.
    پس از بررسي هاي لازم توسط مدير كيفيت، اگر شكايت معتبر نباشد، مدير واحد بازرگاني و پشتيباني، مشتري را از مراتب بصورت كتبي مطلع مي سازند. اگر شكايت معتبر باشد فرم 8QF003 توسط مدير كيفيت تكميل شده و بنا به تشخيص مدير كيفيت بر طبق روش اجرايي اقدام اصلاحي و پيشگيرانه با آن برخورد شده و در اولين فرصت نتايج آن به مشتري اعلام مي شود.
 
شكايت مشتري همراه برگشتي: در صورت مورد برگشتي،  در اين وضعيت مدير كيفيت موظف به بررسي محصولات برگشتي با همكاري ساير واحدها نموده و با تكميل فرم 8QF003 با محصولات برگشتي بر طبق روش اجرايي اقدام اصلاحي و پيشگيرانه برخورد شده و در اولين فرصت نتايج آن به مديريت عامل سازمان اعلام مي شود.
تذكر5 : براي پي گيري موارد شكايت مشتري بر طبق روش اجرايي اقدام اصلاحي و پيشگيرانه، تشكيل جلسه بررسي كيفيت در كليه موارد و پي گيري اثر بخشي آن براي واحد كيفيت الزامي مي باشد.
تذكر6 : در خصوص محصولات برگشتي اجازه ارفاقي از همان مشتري موضوعيت ندارد.
تذكر7 : با توجه به اطلاعات حاصله و تعيين تكليف قطعات در جريان توليد محصول، واحد كيفيت اقدام به ثبت اطلاعات به صورت روزانه، هفتگي، ماهيانه در فرم گزارش اقلام نامنطبق 8QF001 مي نمايد. براساس اطلاعات مندرج در فرم مذكور مطابق روش اجرايي اقدام اصلاحي/ پيشگيرانه عمل مي شود. همچنين روند كاهش اقلام نامنطبق در گزارشات ادواري آماري واحد كنترل كيفيت مشخص و قابل كنترل مي باشد. (روند رو به جلو)
6- مدارك مرتبط
  - روش اجرايي  اقدام اصلاحي/ پيشگيرانه                   8QP004           
7 - پيوست
  - فرم گزارش اقلام نامنطبق                                  8QF001        
  - فرم اجازه ارفاقي                                            8QF002          
  - فرم شكايت مشتري                                    8QF003